Czy można zrozumieć rzeczywistość, pomijając ludzkie doświadczenie? Czy nauka może być w pełni obiektywna i niezależna od obserwatora?

Łatwo ulec przekonaniu, że nauka pozwala nam widzieć świat bez ograniczeń naszej perspektywy. Astrofizyk Adam Frank, fizyk teoretyczny Marcelo Gleiser i filozof Evan Thompson przekonują, że takie podejście pomija coś fundamentalnego: ludzkie doświadczenie – warunek, który czyni naukę możliwą.

Od czasów Oświecenia oczekujemy od nauki odpowiedzi na najważniejsze pytania: kim jesteśmy, skąd pochodzimy i dokąd zmierzamy, zakładając równocześnie, że możemy poznać wszechświat niejako z zewnątrz, a nie wyłącznie z naszej perspektywy. Próbując zrozumieć rzeczywistość tylko poprzez rzeczy i zjawiska fizyczne, tracimy z oczu niezbywalność doświadczenia. Właśnie to przeoczenie – tytułowy „martwy punkt” – kryje się u źródeł wielu współczesnych zagadek nauki dotyczących czasu i pochodzenia Wszechświata, fizyki kwantowej, życia, sztucznej inteligencji i świadomości oraz Ziemi jako złożonego układu wzajemnie warunkujących się składowych.

Frank, Gleiser i Thompson twierdzą, że wiedza naukowa jest samokorygującą się opowieścią tworzoną na podstawie ewoluujących wspólnie eksploracji świata i naszego doświadczenia. Ostateczne „ujrzenie” martwego punktu to wyzbycie się złudzenia o uzyskaniu wiedzy absolutnej i zrozumienie tego, jak rzeczywistość i doświadczenie wzajemnie się przenikają.

Martwy punkt przynagla nas do stworzenia nowej kultury nauki, która postrzega ludzi zarówno jako ekspresję przyrody, jak i źródło jej samozrozumienia. To fascynująca i prowokująca książka o granicach współczesnej nauki oraz miejscu człowieka w poznawaniu rzeczywistości.