• Stan zestawu: db-/dst

-----------------------------------------

W  zestawie:

• Rubinsztejn Zasady i drogi rozwoju psychologii
• Nowacki Zarys psychologii
• Okóń Psychologia inżynieryjna Dostosowanie maszyn i urządzeń do człowieka
• Pieter Sporne problemy psychologii
• Cleary Instrumentalizacja badań psychologicznych
• Włodarski Rozwój i kształtowanie doświadczenia indywidualnego
• Paszkiewicz Struktura teorii psychologicznych
• Kowalczuk Podstawy psychologii socjologii i organizacji pracy

---------------------------------------

• Pieter Sporne problemy psychologii

Wstęp 9

Część pierwsza: Spór o przedmiot psychologii 17

Pięć głównych koncepcji psychiki 17. Ontologiczna koncepcja psychiki i psychologia jako nauka o duszy 19. Świadomościowa, czyli subiektywna koncepcja psychiki 23. Psychologia jako nauka o świadomości '29. Założenia psychologii subiektywnej według G. T. Fechnera, W. Wundta i W. Jamesa 31. Główne założenia psychologii jako nauki o świadomości 33. Kłopoty twórców psychologii świadomości z paralelizmem psychofizycznym 36. Paralelizm i psychofizjologiczny model badań 39. Niedostatki psychologii świadomości 42. Świadomościowa koncepcja psychiki a teoria poznania jako odbicia rzeczywistości 45. Ewołucjonizm i psychologia zwierząt 48. Od anegdotycznej do obiektywnej psychologii zwierząt 50. Beha-wioryzm J. B. Watsona 51. Refleksologia rosyjska 54. Spór o psychologię obiektywną 57. Problem- „reakcji wewnętrznych" 61. Osiągnięcia psychologii obiektywnej 64. Podważenie świadomościowej koncepcji psychiki od strony psychiatrycznej 66. Geneza podświadomościowej koncepcji psychiki 70. Psychologia, głębi 72. Realistyczna koncepcja psychiki 75. Pojęcie i problem przystosowywania się 80. Wyrównawcze przystosowywanie się 83. Powstawanie i zaspokajanie potrzeb 84. Pojęcie świadomości jako element realistycznej koncepcji psychiki 86. Zachowanie się ruchowe 88. Pamięć jako cecha zjawisk psychicznych 89. Ogólna formuła przedmiotu psychologii i jej zadań 91.

Podsumowanie. 94

Część druga: Spór o obiektywizm w psychologii 98

Wzrok a poznawanie obiektywne 98

Obiektywizm i obiektywność. 98. Metody a teorie i fakty naukowe 99. Ideały i zadania nauk przyrodniczych 102. Wyjątkowa rola wzroku w życiu

ludzkim 106. Odzwierciedlanie wzrokowych doświadczeń w mowie, w naukowym poznawaniu rzeczywistości i w nauczaniu 110. Wyjątkowa rola poznawcza wzroku a ideał poznawania obiektywnego 113.

Kłopoty z „subiektywnością" i „obiektywnością" 116

Doświadczenie bezpośrednie 116. Subiektywny jako „psychiczny", obiektywny jako „fizyczny" 120. Subiektywny jako „dotyczący podmiotu poznającego", obiektywny jako „dotyczący przedmiotu poznawanego" 125. Subiektywny jako „wewnętrzny", obiektywny jako „zewnętrzny" 127. Subiektywny jako „przeżyciowy", obiektywny jako „sprawdzony" lub „zbadany" 132, Subiektywność a obiektywność zjawisk psychicznych 135. Sprawa tzw. in-trojekcji 138. Sprawa tzw. ekstrajekcji 144. Kłopoty z „ekspresją" 147. Przelotne spojrzenie na tzw. problem psychofizyczny 149.

Fakty psychologiczne i sprawa obiektywności metod badań psychologicznych 153

Psycholog wobec problemu stwierdzania faktów 153. Obiektywizacja składników doświadczenia bezpośredniego jako ich „unaocznianie" 157. Fakt, fakt naukowy, stwierdzanie faktów 162. Obiektywność faktów i obiektywna metoda badań 166. Fakty psychologiczne — hipoteza ogólna 169. Przykłady pospolitych faktów psychologicznych 170. Stwierdzanie faktów z zakresu anomalii widzenia barw 173. Stwierdzanie faktów z zakresu, psychologii marzeń sennych 176. Stwierdzanie faktów z zakresu psychologii myślenia 179. Stwierdzanie faktów z zakresu psychologii samopoczucia 181. Sprawa stwierdzania faktów parapsychologicznych 182. Stwierdzanie faktów z zakresu psychologii konfliktów 184. Obiektywne stwierdzanie stanu postępów szkolnych 187. Objaśnienia przykładów 188. Kojarzenie wyobrażeń i introspekcja 190. Spór o wartość introspekcji 194. Fakty psychologiczne a sprawa tzw. obiektywnej metody w psychologii 197. Sprawa obiektywności metody pytań i odpowiedzi 199. Ankieta, jako metoda badań naukowych 201. Przedmioty i rodzaje pytań ankietowych 202. Sprawdzalmość odpowiedzi 204. Trudności metody ankietowej i sposoby ich przezwyciężania 205. Nazwy faktów i pojęć psychologicznych 207. Wyjaśnienia psychologiczne 212. Przykłady zastosowania kompleksu metod roboczych w procesie stwierdzania faktów i w wyjaśnieniach psychologicznych 215. Ścisłość w stwierdzaniu faktów w stosunku do praktycznej przydatności wiedzy psychologicznej 2;18.

. Podsumowanie 219

Część trzecia: Spór o rolę matematyki w psychologii 223

Przedmiot sporu 223. Historyczne warunki rozwoju poznania matematycznego 225. ^Naukowa nadbudowa praktycznej sztuki liczenia i mierzenia 227. Historyczny prestiż matematyki 232. Założenia twórców psychologii nauko-

wej 235. Koncepcja „jednostek psychicznych" 237. Herbartowska próba zma-tematyzowania psychologii 243. Późniejsze próby oparcia psychologii na matematyce 247. Liczenie i mierzenie 249. Ogólne problemy dotyczące liczenia i mierzenia w psychologii 251. Pomiary w psychofizyce 253. Pomiary w' paralelistycanej psychologii fizjologicznej 257. Pomiary w psychologii obiektywnej 258. Pomiary w psychometrii 261. Pomiary w psychologii rozwojowej i wychowawczej 264. Pomiar i liczby w „psychologii matematycznej" 287. Ogólna charakterystyka sposobu objaśniania liczb w stwierdzaniu faktów psychologicznych 270. Matematyka a postęp wiedzy psychologicznej 272. Rola matematyki w studiach psychologicznych 275.

Podsumowanie 276 i

Część czwarta: Spór o napędy aktywności ludzkiej 279

Spór o energetyczną rolę instynktów i jego następstwa 279

Rozwój zapatrywań 279. Ewolucjonizm i koncepcja instynktu 281. Cechy instynktu 283. Próby teoretycznego określenia pojęcia instynktu 286. Instynkty a inteligencja 287. Zwrot ku energetycznej koncepcji instynktu 290. Koncepcja popędu instynktowego 292. Rzecznicy koncepcji popędu instynktowego 294. Williama McDougalla koncepcja instynktu 296. Hormizm a psychoanaliza 301. Psychoanalityczna teoria popędu instynktowego 302. Subli-macja popędu seksualnego 305. Słabe strony „instynktologii" 307. Krytyka biologizmu 309. Krytyka metody rozróżniania popędów instynktowych 314, Przystosowywanie się popędów instynktowych do warunków środowiskowych 316. Popędy instynktowe a potrzeby 318. Pojęcie potrzeby w psychologii 320. Opisowe pojęcie potrzeby 322. Ogólna charakterystyka potrzeb ludzkich 325. Zasady hierarchicznego układu potrzeb 327. Droga od teorii potrzeb do koncepcji motywów postępowania 328. Motywy postępowania 329. Motywy a struktura osobowości 330. Stanowisko tzw. laików w sprawie energii psychicznych 332.

Pojęcia energetyczne i problem energii psychicznych 333

(Sens poznawczy pojęć energetycznych 333. Pojęcia energetyczne a prawidłowości przemian 336. Trudności energetycznego opisu życia psychicznego 338. Sens i możliwości naukowego korzystania z „danych" subiektywnych 343. Sposoby stwierdzania równoważności energetycznych 346. Siły napędowe i kierunkowe 350. „Motory" kierunkowe aktywności ludzkiej jako stymulatory 355.

Energetyczny opis wybranych zjawisk psychicznych 357

Potrzeby witalne 357. Wzruszenia witalne 361. Motywy postępowania 366. Egoizm 366. Idee kierownicze 369.

Wnioski 374

Część piąta: Spór o rolę dziedziczności a środowiska w 'życiii psychicznym 379

Spór o pojęcia i założenia podstawowe 379

Wstępna charakterystyka sporu 379. Dziedziczność a środowisko 380. Pojęcie dziedziczności i nauka o niej 384. Badania nad dziedzicznością psychiczną 386. Sens problemu: środowisko a życie psychiczne 392. Podniety i reakcje 394. Środowisko a tryb życia 396. Środowisko jako korelat organTk-mu 398. Wzajemny wpływ organizmu i środowiska 400. Charakterystyka badań nad zależnościami życia psychicznego od środowiska 402. Składniki środowiska 405. Potrzeba szczegółowej analizy i oceny całokształtu warunków środowiska wychowawczego 407. Dziedziczność i środowisko jako możliwości do wykorzystania 410. Przyczyny trwałości sporu 413. Trudności metodologiczne jako przyczyny trwałości sporu 415.

Spór o rolę dziedziczności a środowiska w rozwoju inteligencji ogólnej i uzdolnień specjalnych 419

Przedmiot sporu 419. Pojęcie inteligencji ogólnej 420. Sprawa uzależnień różnic indywidualnych inteligencji ogólnej 423. Sprawa korelacji między inteligencją wrodzoną a nabytą 425. Geneza badań nad czynnikami zróżnicowania poziomów inteligencji ogólnej 427. Badania dalsze 429. Badania ogółu warunków środowiska wychowawczego metodą ilościowej analizy 434. Próba interpretacji wyników badań 436. Problćm genezy wybitnych uzdolnień specjalnych 440.

Podsumowanie 442

Część szósta: Spór o granice atomizacji a integracji psychiki 445

Ogólna charakterystyka sporu 445. Całości i części 447. Poszukiwania elementów psychiki 450. Spór o granice integracji osobowości 453. Struktura osobowości 455. Integracja wiedzy osobdstej i jej granice 461. Granice integracji psychicznej 465.

Podsumowanie 467

Spis treści w języku angielskim 471

Spis treści w języku rosyjskim 475